Trước các quan tâm đối với việc điều tra và xử lý các vi phạm tại Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (Vinashin) nêu ra tại cuộc họp báo sáng nay (13/10), ông Ngô Văn Khánh, Vụ trưởng Vụ Thanh tra khối nội chính và kinh tế tổng hợp thuộc Thanh tra Chính phủ (TTCP), cho biết công luận có thể yên tâm và cam kết việc thực hiện các kết luận kiến nghị sau thanh tra đối với Vinashin sẽ được làm triệt để.
Đây là chuyện vui thứ nhất.
Theo luật định, cơ quan thanh tra Nhà nước từ TTCP đến thanh tra cấp huyện sau mỗi cuộc thanh tra chỉ có quyền “kiến nghị”. Thực tế trong hoạt động thanh tra, khi tiếp xúc với hồ sơ tài liệu, vi phạm của đối tượng thanh tra có thể hình dung như “nắm đấm”; khi dự thảo “quyết định thanh tra” vi phạm còn lại như “nửa nắm đấm”; đến khi có “kết luận thanh tra” được công bố, vi phạm chỉ còn lại “ngón tay trỏ” và “kiến nghị” được thực hiện chỉ còn như…“ngón tay út”.
(Vì điều này, các thanh tra viên thường nói vui với nhau, nên sửa “kiến nghị” thành “voi nghị”. Kiến thì quá nhỏ so với voi. Nhưng trong thế giới tự nhiên, dù to, voi vẫn thua kiến. Có lẽ vì vậy nên “kiến nghị” vẫn được giữ nguyên như bây giờ?)
Thực hiện kết luận thanh tra, lâu nay là khâu yếu nhất trong toàn bộ hoạt động thanh tra.
Cũng vì việc thực hiện kết luận thanh tra là khâu yếu nên những năm cuối 90 của thế kỷ trước, Tổng Thanh tra Nhà nước Tạ Hữu Thanh, trong chỉ đạo hoạt động ông luôn luôn yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả thanh tra. “Hiệu lực, hiệu quả” là “bốn chữ vàng” do ông phát kiến.
Do đâu hoạt động thanh tra chưa có hiệu lực, hiệu quả? Có nhiều nguyên nhân như từ chất lượng các cuộc thanh tra không cao; các kiến nghị thanh tra không được thực hiện nghiêm túc. Khâu đôn đốc thực hiện kiến nghị thanh tra thường kéo dài, chậm trễ. Mặc dù theo luật định, thủ trưởng cơ quan nhà nước có trách nhiệm xử lý kịp thời kết luận, kiến nghị thanh tra và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi, quyết định của mình (Điều 8. Luật Thanh Tra năm 2010). Đối với cơ quan thanh tra, sau khi có “kết luận thanh tra” còn có nhiệm vụ “theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra” (Luật Thanh tra năm 2010).
Do vậy, nếu kết luận Vianshin lần này (không phải như 11 kết luận thanh tra, kiểm tra thời hoàng kim của Vinashin) được thực hiện triệt để như lời ông Khánh thì thực sự là chuyện vui, đáng mừng.
"…Tthực hiện kết luật sau thanh tra không chỉ đơn thuần là xử lý sai phạm kinh tế hay xử lý trách nhiệm cá nhân mà tập trung vào cơ chế chính sách, đặc biệt phục vụ đề án tái cơ cấu Vinashin mà Chính phủ đã phê duyệt"- ông Khánh nói thêm.
Đây là chuyện vui thứ hai, bởi mục đích chính yếu của hoạt động thanh tra là phòng ngừa; “phát hiện sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền biện pháp khắc phục” (Điều 2, Luật Thanh Tra năm 2010).
Tức là hoạt động thanh tra phải có “tầm”.
Mong sao hoạt động thanh tra ngày càng hiệu lực, hiệu quả, đặc biệt là về phòng ngừa; góp phần tích cực vào việc thực hiện “tái cấu trúc” nền kinh tế đất nước, bảo đảm cho đất nước phát triển bền vững!
.jpg)
TẦM CỦA THANH TRA